De twee routes naast elkaar
| Kenmerk | Afvalmedicatie | Maagverkleining |
|---|---|---|
| Aanpak | medicijn: wekelijkse of dagelijkse injectie, of tablet | operatie: meestal een sleeve of gastric bypass |
| Gemiddeld gewichtsverlies | 15 tot 22% | 30 tot 35% |
| Omkeerbaar | ja, maar gemiddeld keert een deel van het gewicht terug bij stoppen | nee, een blijvende verandering |
| Ingreep | niet-operatief | operatief, eenmalig |
| Veiligheid | bijwerkingen, meestal mild (maag-darm) | veilige ingreep, zeer lage sterftekans |
| Wanneer passend | een breder BMI-bereik | doorgaans BMI ≥ 40, of ≥ 35 met een gewichtsgerelateerde ziekte |
| Begeleiding | langdurig (chronische ziekte) | langdurig (chronische ziekte) |
Bronnen: richtlijn Chirurgische behandeling van obesitas (Richtlijnendatabase, FMS); STEP-1 en SURMOUNT-1 voor de medicatiecijfers; Chang et al. (JAMA Surgery, 2014) voor de sterftecijfers. Alle percentages zijn gemiddelden; het individuele resultaat verschilt.
Wat is effectiever?
Een maagverkleining geeft gemiddeld het meeste gewichtsverlies. De Nederlandse richtlijn onderbouwt dat vrijwel iedereen op korte termijn meer dan 25% van het lichaamsgewicht verliest, gemiddeld ongeveer 30 tot 35%, met een maximaal resultaat vaak na ongeveer twee jaar. Een gastric bypass ligt daarbij doorgaans iets hoger dan een sleeve. Ook na een operatie wordt gemiddeld op termijn enige gewichtstoename gezien, waardoor het uiteindelijke verschil met medicatie kleiner kan zijn dan de piekcijfers doen vermoeden.
Afvalmedicatie komt gemiddeld lager uit: semaglutide op ongeveer 15% (STEP-1), tirzepatide op ongeveer 20 tot 22% (SURMOUNT-1). De nieuwste medicatie nadert daarmee de onderkant van de chirurgie-uitkomsten. Bij zowel medicatie als operatie geldt dat de cijfers uit onderzoek de combinatie met leefstijlbegeleiding weerspiegelen, niet de ingreep of het middel alleen.
Hoe veilig is een maagverkleining?
Bariatrische chirurgie is tegenwoordig een veilige ingreep. In een grote meta-analyse was de sterftekans binnen 30 dagen ongeveer 0,08% en daarna ongeveer 0,31% (Chang et al., 2014). De Nederlandse richtlijn merkt op dat de complicatiecijfers in oudere studies aanzienlijk hoger liggen dan wat in Nederland nu gebruikelijk is. Zoals bij elke operatie zijn er risico's, en na de ingreep is levenslange controle nodig, onder meer op voedingsstoffen. Daarnaast kunnen er na de operatie klachten optreden, zoals dumping, zuurbranden of galstenen.
Wanneer is welke keuze passend?
Een maagverkleining komt doorgaans in beeld bij een hogere BMI of ernstiger obesitas: vanaf een BMI van 40, of vanaf 35 in combinatie met een gewichtsgerelateerde ziekte. Afvalmedicatie is over een breder bereik inzetbaar en is minder ingrijpend. De keuze hangt af van uw BMI, eventuele andere gezondheidsproblemen, eerdere pogingen en uw voorkeur.
Belangrijk: welke route u ook kiest, obesitas is een chronische ziekte. Zowel na een operatie als bij medicatie blijft langdurige begeleiding nodig om het resultaat vast te houden. De keuze voor een middel of een operatie is dus geen eindpunt, maar het begin van een traject.
Ik heb jarenlang patiënten rond een maagverkleining begeleid en er wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Voor de een is een operatie de beste keuze, voor de ander medicatie. Het gaat niet om het middel met de hoogste cijfers, maar om wat past bij uw gezondheid en uw leven.
Aankomen na een maagverkleining
Een operatie is geen garantie voor blijvend resultaat. De Nederlandse richtlijn stelt dat na alle metabole operaties op termijn enige gewichtstoename optreedt, bij een deel van de mensen vaak vanaf het tweede jaar. Als het gewicht na een maagverkleining weer oploopt, kan afvalmedicatie een optie zijn om het opnieuw onder controle te krijgen. De arts beoordeelt of dat in uw situatie passend en veilig is.
Wilt u weten of u in aanmerking komt voor medische behandeling? Bekijk wanneer u in aanmerking komt voor afvalmedicatie, of vergelijk de middelen bij Mounjaro, Wegovy en Ozempic vergeleken.
Laatst bijgewerkt: