Twee bewezen manieren om fors af te vallen bij obesitas, met elk hun voor- en nadelen. Een eerlijke vergelijking, geschreven door een arts die beide werelden van binnenuit kent.
Een maagverkleining geeft doorgaans het meeste gewichtsverlies (ongeveer 30 tot 35%) en is een veilige ingreep, maar is operatief en blijvend. Afvalmedicatie geeft gemiddeld minder (17 tot 22%), is niet-operatief en omkeerbaar. Beide vragen langdurige begeleiding, want obesitas is een chronische ziekte. Welke route passend is, hangt af van uw BMI, uw gezondheid en uw voorkeur, en bepaalt u samen met de arts.
medicijn: wekelijkse of dagelijkse injectie, of tablet
17 tot 22%
ja, maar gemiddeld keert een deel van het gewicht terug bij stoppen
niet-operatief
bijwerkingen, meestal mild (maag-darm)
een breder BMI-bereik
langdurig (chronische ziekte)
operatie: meestal een sleeve of gastric bypass
30 tot 35%
nee, een blijvende verandering
operatief, eenmalig
veilige ingreep, zeer lage sterftekans
doorgaans BMI ≥ 40, of ≥ 35 met een gewichtsgerelateerde ziekte
langdurig (chronische ziekte)
Bronnen: richtlijn Chirurgische behandeling van obesitas (Richtlijnendatabase, FMS); STEP-1 en SURMOUNT-1 voor de medicatiecijfers; Chang et al. (JAMA Surgery, 2014) voor de sterftecijfers. Alle percentages zijn gemiddelden; het individuele resultaat verschilt.
Bariatrische chirurgie is tegenwoordig een veilige ingreep. In een grote meta-analyse was de sterftekans binnen 30 dagen ongeveer 0,08% en daarna ongeveer 0,31% (Chang et al., 2014). De Nederlandse richtlijn merkt op dat de complicatiecijfers in oudere studies aanzienlijk hoger liggen dan wat in Nederland nu gebruikelijk is. Zoals bij elke operatie zijn er risico's, en na de ingreep is levenslange controle nodig, onder meer op voedingsstoffen. Daarnaast kunnen er na de operatie klachten optreden, zoals dumping, zuurbranden of galstenen.
Wanneer is welke keuze passend?Een maagverkleining komt doorgaans in beeld bij een hogere BMI of ernstiger obesitas: vanaf een BMI van 40, of vanaf 35 in combinatie met een gewichtsgerelateerde ziekte. Afvalmedicatie is over een breder bereik inzetbaar en is minder ingrijpend. De keuze hangt af van uw BMI, eventuele andere gezondheidsproblemen, eerdere pogingen en uw voorkeur.
Belangrijk: welke route u ook kiest, obesitas is een chronische ziekte. Zowel na een operatie als bij medicatie blijft langdurige begeleiding nodig om het resultaat vast te houden. De keuze voor een middel of een operatie is dus geen eindpunt, maar het begin van een traject.
Ik heb jarenlang patiënten rond een maagverkleining begeleid en er wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Voor de een is een operatie de beste keuze, voor de ander medicatie. Het gaat niet om het middel met de hoogste cijfers, maar om wat past bij uw gezondheid en uw leven.
Een maagverkleining geeft gemiddeld het meeste gewichtsverlies. De Nederlandse richtlijn onderbouwt dat vrijwel iedereen op korte termijn meer dan 25% van het lichaamsgewicht verliest, gemiddeld ongeveer 30 tot 35%, met een maximaal resultaat vaak na ongeveer twee jaar. Een gastric bypass ligt daarbij doorgaans iets hoger dan een sleeve. Ook na een operatie wordt gemiddeld op termijn enige gewichtstoename gezien, waardoor het uiteindelijke verschil met medicatie kleiner kan zijn dan de piekcijfers doen vermoeden.
Afvalmedicatie komt gemiddeld lager uit: semaglutide op ongeveer 17% (STEP-1), tirzepatide op ongeveer 22% in de hoogste dosis (SURMOUNT-1), bij mensen die het middel bleven gebruiken. De nieuwste medicatie nadert daarmee de onderkant van de chirurgie-uitkomsten. Bij zowel medicatie als operatie geldt dat de cijfers uit onderzoek de combinatie met leefstijlbegeleiding weerspiegelen, niet de ingreep of het middel alleen.
Een operatie is geen garantie voor blijvend resultaat. De Nederlandse richtlijn stelt dat na alle metabole operaties op termijn enige gewichtstoename optreedt, bij een deel van de mensen vaak vanaf het tweede jaar. Als het gewicht na een maagverkleining weer oploopt, kan afvalmedicatie een optie zijn om het opnieuw onder controle te krijgen. De arts beoordeelt of dat in uw situatie passend en veilig is.
Wilt u weten of u in aanmerking komt voor medische behandeling? Bekijk wanneer u in aanmerking komt voor afvalmedicatie, of vergelijk de middelen bij Mounjaro, Wegovy en Ozempic vergeleken.
De intake is gratis en vrijblijvend. De arts bekijkt uw situatie en bespreekt welke aanpak bij u past.
Nog een vraag voordat u een intake plant? Stel hem via het beveiligde formulier.