Obesitas is een chronische ziekte
Obesitas wordt internationaal erkend als een chronische ziekte: een teveel aan lichaamsvet dat de gezondheid kan schaden. Het is geen voorbijgaande toestand en ook geen gebrek aan discipline. Het lichaam reguleert gewicht actief, via hormonen en hersengebieden die honger en verzadiging aansturen. Bij obesitas verdedigt het lichaam een hoger gewicht, waardoor het moeilijk is om gewichtsverlies op eigen kracht vast te houden. Daarom vraagt obesitas om een medische benadering, net als andere chronische aandoeningen.
Bron: de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en internationale richtlijnen erkennen obesitas als een chronische ziekte.
Hoe wordt obesitas vastgesteld?
De BMI (Body Mass Index) is het gangbare vertrekpunt. Het is de verhouding tussen uw gewicht en uw lengte en geeft een eerste indeling:
| Categorie | BMI |
|---|---|
| Gezond gewicht | 18,5 tot 24,9 |
| Overgewicht | 25 tot 29,9 |
| Obesitas klasse I | 30 tot 34,9 |
| Obesitas klasse II | 35 tot 39,9 |
| Obesitas klasse III | 40 of hoger |
Bron: BMI-classificatie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
BMI is handig, maar grof. Het zegt niets over waar het vet zit of over uw gezondheid. Daarom tellen ook de buikomvang en eventuele gezondheidsklachten mee. Wilt u uw eigen BMI berekenen en weten of behandeling passend is, kijk dan bij kom ik in aanmerking.
Nieuw: klinische en preklinische obesitas
In 2025 hebben internationale experts voorgesteld om obesitas niet langer alleen op de BMI te beoordelen, maar ook op wat het in het lichaam doet. Zij onderscheiden twee vormen:
- Klinische obesitas: overmatig lichaamsvet dat al leidt tot orgaanschade of klachten in het dagelijks leven. Dit wordt gezien als een ziekte op zichzelf.
- Preklinische obesitas: overmatig lichaamsvet zonder huidige klachten, maar met een verhoogd risico op gezondheidsproblemen in de toekomst.
Dit onderscheid helpt om obesitas gerichter te beoordelen: wanneer is het vooral een risicofactor, en wanneer is het een aandoening die nu al om behandeling vraagt. Het verklaart ook waarom de arts naar meer kijkt dan alleen een getal.
Bron: Commissie klinische obesitas, Rubino et al. (The Lancet Diabetes & Endocrinology, 2025).
Waarom het geen kwestie van wilskracht is
Veel mensen met obesitas hebben vaak afgevallen en het gewicht weer zien terugkomen. Dat ligt niet aan een gebrek aan inzet. Na gewichtsverlies passen honger- en verzadigingshormonen zich aan en stuurt het lichaam aan op terugkeer naar het oude gewicht. Die biologische reactie maakt blijvend afvallen op eigen kracht zwaar. Het verklaart waarom een medische behandeling, die op deze regulatie ingrijpt, voor veel mensen het verschil maakt.
Obesitas is geen karakterkwestie. Het is een aandoening waarbij het lichaam een hoger gewicht verdedigt. Als ik dat uitleg, valt er bij veel mensen een last weg. Het maakt ook duidelijk waarom een medische aanpak vaak nodig is, en waarom de schuld niet bij henzelf ligt.
Wat dit betekent voor de behandeling
Omdat obesitas een chronische ziekte is, vraagt het om een aanpak die verder gaat dan tijdelijk minder eten. De behandeling richt zich op de onderliggende regulatie van gewicht, met anti-obesitasmedicatie en leefstijlbegeleiding, en op de langere termijn. Hoe die behandeling werkt, leest u bij de medicatie. Of behandeling in uw situatie passend is, beoordeelt de arts bij kom ik in aanmerking.
Laatst bijgewerkt: